Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie przygotowania szkół i okręgowych komisji egzaminacyjnych do przeprowadzenia zewnętrznego egzaminu dojrzałości, tzw. nowej matury, w roku szkolnym 2004/2005, prawidłowej organizacji i przebiegu tego egzaminu, właściwego pozi

   Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (DzU. Nr 73, poz. 350 z późn. zm.) oraz art. 192 ust. 1 i 3 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. - Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2002 r. Nr 23, poz. 398 z późn. zm.) wnoszę niniejszą interpelację z prośbą o udzielenie odpowiedzi w stosownym trybie.

   Jednym z ważniejszych elementów reformy systemu oświaty w naszym kraju miał być nowy, spójny i zobiektywizowany system oceniania, przy czym szczególnie istotne znaczenie przypisano tzw. ocenianiu zewnętrznemu. Powinno ono precyzyjniej niż system dotychczasowy diagnozować osiągnięcia uczniów, monitorować poziom nauczania w szkołach oraz dostarczać obiektywnych i porównywalnych informacji na temat jakości kształcenia.

   Termin wprowadzenia nowego, zewnętrznego egzaminu maturalnego został z przyczyn politycznych - w drodze zmiany rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych - przesunięty do sesji wiosennej lub zimowej w roku szkolnym 2004/2005. Ten trzyletni okres zbliża się ku końcowi. Obecny rocznik maturzystów będzie po raz pierwszy w roku 2004/2005 zdawał nowy egzamin dojrzałości. Tymczasem coraz częściej pojawiają się opinie, że - mimo upływu czasu - stan przygotowań do tego egzaminu jest niezadowalający, wręcz słaby. Co więcej, powszechnie wyrażany jest pogląd, że ostatnie trzy lata to czas zmarnowany. Zmniejszona została bowiem intensywność działań przygotowawczych i ze strony resortu, i ze strony Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, i okręgowych komisji egzaminacyjnych, i samych szkół. Nie przygotowano również odpowiedniej liczby egzaminatorów. Dotyczy to m.in. języków obcych, a szczególnie języka angielskiego - przedmiotu, który z powodów oczywistych ma dzisiaj szczególne znaczenie.

   W tej sytuacji rodzi się uzasadniona obawa, czy nowy egzamin dojrzałości dla obecnego rocznika maturzystów zostanie przeprowadzony w sposób prawidłowy, czy przyniesie oczekiwane efekty w postaci obiektywizmu i rzeczywistej porównywalności wyników, czy za niedostatecznie przygotowany egzamin i zaniedbania ostatniego czasu nie zapłaci ostatecznie młodzież.

   W związku z tym, podkreślając przekonanie o potrzebie wprowadzenia nowego, zewnętrznego egzaminu dojrzałości i wyrażając ubolewanie, że jest to o kilka lat spóźnione, proszę Pana Ministra o przedstawienie wyczerpującej informacji o stanie przygotowań do nowej matury w roku szkolnym 2004/2005 i odpowiedź na następujące pytania:

   1. Ilu - w skali kraju i w podziale na okręgowe komisje egzaminacyjne - zostało wyszkolonych egzaminatorów, przygotowanych do oceniania z poszczególnych przedmiotów egzaminu maturalnego?

   2. Ilu egzaminatorów uzyskało uprawnienia przed 2002 r., a ilu w latach 2002-2004?

   3. Ilu - w rozbiciu na poszczególne przedmioty - uczniów przypada średnio na jednego egzaminatora?

   4. W jaki sposób zostaną wystandaryzowane wymagania egzaminacyjne z poszczególnych przedmiotów? Czy zostały przeprowadzone odpowiednie badania pilotażowe na wystarczająco dużej próbie, które pozwalają na wystandaryzowanie wymagań egzaminacyjnych? Bardzo ważne jest, zwłaszcza w pierwszym roku, przeprowadzenie egzaminu maturalnego w sposób nienarażający młodzieży klas maturalnych na krzywdzące ją wyniki nie ze względu na niski poziom osiągnięć edukacyjnych, lecz z powodu zmiany systemu egzaminowania.

   5. Czy poziom i charakter wymagań egzaminacyjnych został skonsultowany ze środowiskiem wyższych uczelni?

   6. Czy i w jakim zakresie wyższe uczelnie będą honorować wyniki egzaminu maturalnego?

   7. Jakie jest stanowisko Pana Ministra w sprawie ustawowego zagwarantowania uznawalności wyników zewnętrznego egzaminu maturalnego przy rekrutacji na wyższe uczelnie, np. poprzez umieszczenie odpowiednich zapisów w pozostającej obecnie w toku prac legislacyjnych ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym?

   8. Czy Minister Edukacji Narodowej i Sportu posiada wystarczającą kontrolę nad Centralną Komisją Egzaminacyjną i okręgowymi komisjami egzaminacyjnymi, pozwalającą na zapewnienie prawidłowej organizacji i przebiegu tych egzaminów, właściwego poziomu wymagań egzaminacyjnych i prawidłowej oceny jego wyników poprzez odpowiednio przygotowane zespoły uprawnionych egzaminatorów?

   Panie Ministrze! Proszę o rzetelną ocenę problemów poruszonych w niniejszej interpelacji ze świadomością, że odpowiedzialność za negatywne skutki błędów i niedociągnięć spoczywa w pierwszej kolejności na Ministrze Edukacji Narodowej i Sportu.

   Poseł Jarosław Zieliński

   Warszawa, dnia 13 września 2004 r.