Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podwyższenia stawek celnych na import tytoniu nieprzetworzonego i ograniczenia nielegalnego importu papierosów

   W odpowiedzi na interpelację pana posła w sprawie podwyższenia stawek celnych obowiązujących w imporcie tytoniu nieprzetworzonego i ograniczenia nielegalnego importu papierosów prezentuję następujące stanowisko.

   I. Ustosunkowując się do pierwszego pytania w sprawie przywrócenia stawki celnej na import tytoniu nieprzetworzonego w wysokości 105% minimum 2,17 EUR/kg, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Importowany tytoń nieprzetworzony i jego odpady (pozycja 2401) jest obciążony następującymi stawkami celnymi:

   a) stawką celną autonomiczną w wysokości 30% minimum 1,13 EUR/kg, z wyjątkiem odżyłowanego tytoniu Oriental, dla którego stawka celna wynosi 30% minimum 0,75 EUR/kg,

   b) stawką celną konwencyjną w wysokości 105% minimum 2,17 EUR/kg.

   Zgodnie z pkt 3b) postanowień wstępnych zawartych w taryfie celnej w przypadku, gdy stawka celna konwencyjna jest wyższa od określonej dla tego towaru stawki celnej autonomicznej, stawką celną stosowaną jest stawka autonomiczna.

   Należy podkreślić, iż w stosunku do lat ubiegłych nie nastąpiła żadna zmiana w wysokości stawek celnych obowiązujących w taryfie celnej dla ww. towarów (od trzech lat stawki celne utrzymują się na takim samym poziomie).

   Uprzejmie informuję, iż w latach ubiegłych kwestie związane z trudną sytuacją w branży tytoniowej były tematem prac zespołu międzyresortowego do spraw rozwiązywania problemów występujących na rynku tytoniu. Wśród zalecanych przez zespół rozwiązań długoterminowych należy wymienić:

   - zmiany poziomu stawek celnych w taryfie celnej,

   - rozwiązania dotyczące ograniczenia przemytu papierosów.

   Obecnie w resorcie gospodarki, odpowiedzialnym za kreowanie polityki celnej, trwają prace analityczne nad wnioskiem resortu rolnictwa dotyczącym podniesienia w taryfie celnej stawki celnej autonomicznej (stosowanej) na tytoń nieprzetworzony z obowiązujących obecnie 30% minimum 1,13 EUR/kg do poziomu 105% minimum 2,17 EUR/kg, tj. do poziomu stawki celnej konwencyjnej. Pragnę podkreślić, iż w tym przypadku nie chodzi o przywrócenie poprzednio obowiązującej wyższej stawki celnej 105% minimum 2,17 EUR/kg na importowany tytoń nieprzetworzony, ponieważ de facto nigdy ona w tej wysokości nie funkcjonowała, a jedynie o podwyższenie obowiązującej stawki celnej do podanego wyżej poziomu.

   Należy jednak mieć na uwadze, iż proponowane podwyższenie stawek celnych na tytoń nieprzetworzony z jednej strony będzie rozwiązaniem zmierzającym do ochrony krajowego rynku tytoniu, z drugiej strony niewątpliwie może spowodować wzrost cen detalicznych papierosów poprzez zwiększenie kosztów związanych z pozyskiwaniem surowca z zagranicy przez krajowy przemysł tytoniowy. W związku z tym można się liczyć z tym, iż wzrośnie popyt na tańsze papierosy pochodzące z przemytu. Tym samym ewentualne podwyższenie stawek celnych na tytoń nieprzetworzony może być przyczyną wzrostu przemytu wyrobów tytoniowych.

   Ponadto uprzejmie informuję, iż przytoczona przez pana posła informacja dotycząca ˝napływu importowanego tytoniu w ilości ponad 50 tys. ton rocznie˝ jest nieprecyzyjna. Wielkość importu tytoniu nieprzetworzonego podlegała w latach 1999-2001 wyraźnemu zróżnicowaniu. W 1999 r. - w wyniku informacji o prowadzonych przez resort gospodarki pracach nad projektem regulacji zwiększającym poziom stawek celnych wobec tytoniu nieprzetworzonego (regulacja ta nie weszła w życie) - przemysł tytoniowy sprowadził rekordową ilość 60,3 tys. ton tytoniu nieprzetworzonego. W 2000 r. import wyniósł tylko 23,9 tys. ton, a w okresie dziewięciu miesięcy 2001 r. 29,3 tys. ton. Przy utrzymaniu dotychczasowej dynamiki wzrostu importu (140% w stosunku do importu w porównywalnym okresie roku poprzedniego) przewidywany import tytoniu nieprzetworzonego w 2001 r. może osiągnąć poziom ok. 35 tys. ton, tj. ok. 58% wielkości rekordowego importu sprzed dwóch lat.

   II. Odnosząc się do drugiego pytania interpelacji w sprawie środków przewidzianych do podjęcia w celu powstrzymania nielegalnego importu papierosów, uprzejmie informuję, co następuje.

   Do najważniejszych działań o charakterze prawnym, które zostały podjęte w celu ograniczenia przemytu m.in. wyrobów tytoniowych, należy zaliczyć:

   1) nowelizację Kodeksu celnego w zakresie zwolnień celnych (ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks celny i ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - DzU z 2001 r. nr 12, poz. 92) wprowadzającą nowe uregulowania w zakresie zwolnień towarów od cła. Stosownie do postanowień art. 19014 § 1 Kodeksu celnego zwolnione od cła są towary przywożone w bagażu osobistym podróżnego przybywającego na polski obszar celny, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów nie wskazują na przeznaczenie handlowe,

   2) rozporządzenie ministra finansów z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie zwolnienia od cła towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego (DzU nr 148, poz. 1651). Zgodnie z ww. regulacją zwolnionych od cła jest 200 sztuk papierosów przywożonych z zagranicy w bagażu osobistym podróżnego. Natomiast w przypadku osób, które mają miejsce zamieszkania w strefie nadgranicznej, zwolnione od cła jest jedynie 20 sztuk papierosów przywożonych w bagażu osobistym. Należy podkreślić, iż podróżny może skorzystać ze zwolnienia od cła w ramach ustanowionych ww. norm ilościowych nie częściej niż raz w miesiącu.

   Kilka pierwszych dni obowiązywania zaostrzonych norm ilościowych (niniejsze przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.) wykazało, że przywóz towarów akcyzowych, głównie alkoholu i wyrobów tytoniowych, przez podróżnych wyraźnie zmalał.

   W celu dalszego ograniczenia zjawiska przemytu wyrobów tytoniowych w ramach prac Międzyresortowego Zespołu ds. Zagospodarowania Granicy Państwowej powołana została grupa robocza, której zadaniem było m.in. przygotowanie propozycji działań w tym zakresie. W przygotowanym dokumencie pt. ˝Raport w sprawie przeciwdziałania przemytowi wyrobów alkoholowych na polski obszar celny przez osoby fizyczne˝ zawarty został katalog odpowiednich propozycji. Obejmują one rozwiązania o charakterze długoterminowym, które przyczynią się do ograniczenia nielegalnego wwozu wyrobów tytoniowych do Polski, tj.:

   a) zintensyfikowanie i zaostrzenie kontroli celnej na granicy wschodniej i południowej,

   b) wprowadzenie w urzędach celnych sprawnego systemu kontroli wewnętrznej w celu wyeliminowania zachowań i sytuacji potencjalnie sprzyjających korupcji,

   c) podejmowanie nowych oraz kontynuowanie systematycznych kontroli przez urzędy celne, Inspekcję Celną, urzędy kontroli skarbowej na bazarach i targowiskach, zwłaszcza zlokalizowanych w województwach przygranicznych oraz w pobliżu dużych aglomeracji miejskich,

   d) zwiększone współdziałanie służb celnych w realizacji zadań kontrolnych z organami uprawnionymi do podejmowania działań operacyjno-rozpoznawczych, tj. Policją, Strażą Graniczną, Inspekcją Celną, urzędami kontroli skarbowej, zwłaszcza w zwalczaniu zorganizowanych form przestępczości w zakresie obrotu towarowego z zagranicą, w tym powołanie tzw. grup zadaniowych w rejonach o największym zagrożeniu przemytem papierosów.

   Pomimo faktu, iż przemyt na masową skalę coraz częściej organizowany jest przez wyspecjalizowane grupy przestępcze, należy podkreślić, iż w zakresie walki z tego typu działalnością przestępczą polska administracja celna jest coraz skuteczniejsza m.in. dzięki coraz szerszej współpracy z różnymi służbami państwowymi, takimi jak: Policja, Urząd Ochrony Państwa, Straż Graniczna, Inspekcja Celna, urzędy kontroli skarbowej, oraz niektórymi podmiotami międzynarodowymi, w tym m.in. z Europejskim Biurem do Walki z Nadużyciami FInansowymi (OLAF). Powyższa współpraca przynosi efekty w postaci wzrostu liczby ujawnień i zatrzymań osób związanych z działalnością przestępczą nie tylko w strefie przygranicznej, ale i wewnątrz kraju. Dyrektorzy urzędów celnych na bieżąco współpracują także ze swoimi terenowymi odpowiednikami w służbach skarbowych i partnerami po drugiej stronie granicy państwowej, dzięki temu stale wzrasta liczba akcji kontrolnych podejmowanych zarówno w siedzibach podmiotów gospodarczych, jak i na drogach oraz w miejscach skupu i sprzedaży towarów.

   Wyrażam nadzieję, iż powyższe informacje stanowią kompleksową odpowiedź na pytania pana posła zawarte w interpelacji.

   Sekretarz stanu

   Wiesław Ciesielski

   Warszawa, dnia 18 stycznia 2002 r.