Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie sytuacji placówek opiekuńczo-wychowawczych na przykładzie woj. wielkopolskiego

   Ustawa z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (DzU nr 117, poz. 759) przekazała z dniem 1 stycznia 1999 r. do zadań własnych powiatów zakładanie i prowadzenie m.in. placówek opiekuńczo-wychowawczych, do których zaliczają się domy dziecka, rodzinne domy dziecka i pogotowia opiekuńcze. W gestii powiatów znalazło się również utrzymanie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych.

   Zgodnie z art. 5a ust. 3 środki niezbędne na realizację zadań oświatowych tych placówek zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego, których przekazywanie odbywa się na zasadach dotacji celowych. Z kolei koordynacją ich funkcjonowania zajmują się powołane przez rady powiatowe jednostki organizacyjne, jakimi są powiatowe centra pomocy rodzinie.

   Od pewnego czasu docierają do mnie niezwykle niepokojące sygnały, przedstawiające dramatyczną sytuację ekonomiczną, jaka ma miejsce w znajdujących się na terenie byłego woj. pilskiego domach dziecka w Trzciance, Krzyżu, Jastrowiu, Złotowie, Szamocinie, Kijaszkowie, rodzinnych domach dziecka w Białośliwiu i Złotowie, Pogotowiu Opiekuńczym w Chodzieży, Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Łobżenicy oraz Ośrodku Adopcyjno-Opiekuńczym w Pile.

   Powodem takiego stanu rzeczy jest przekazywanie z puli Ministerstwa Edukacji Narodowej dotacji, których wysokość nie zabezpiecza elementarnych potrzeb tych placówek, stawiając je w stanie ciągłego niedoboru finansowego. W roku bieżącym nastąpiło kolejne zmniejszenie środków finansowych o ok. 20% w stosunku do wykonania budżetów tych placówek za rok 1998. W efekcie otrzymane środki nie wystarczają nawet na wydatki związane z minimalną stawką żywieniową (wynoszącą 6,50 zł), a także dokonywanie najważniejszych zakupów i przeprowadzanie niezbędnych w obiektach remontów i modernizacji.

   Przykładem to potwierdzającym niech będą budżety z ostatnich trzech lat placówek opiekuńczo-wychowawczych z Trzcianki, Krzyża Wielkopolskiego, Jastrowia, Złotowa, Szamocina, Kijaszkowa i Chodzieży.

Placówka Budżet na rok 1997 i wydatki rzeczowe Budżet na rok 1998 i wydatki rzeczowe Budżet na rok 1999 i wydatki rzeczowe

Dom Dziecka w Trzciance 605 362 zł - 264 542 zł 560 767 zł - 165 857 zł 527 947 zł - 73 519 zł

Dom Małego Dziecka w Krzyżu Wlkp. 363 193 zł - 120 998 zł 379 103 zł - 95 106 zł 357 053 zł - 20 803 zł

Dom Dziecka w Jarosławiu 606 951 zł - 251 736 zł 612 306 zł - 189 794 zł 549 649 zł - 79 425 zł

Dom Dziecka w Złotowie 356 612 zł - 69 494 zł 322 376 zł - 77 834 zł 328 498 zł - 42 363 zł

Dom Dziecka w Szamocinie 444 865 zł - 175 707 zł 415 033 zł - 103 980 zł 392 000 zł - 44 671 zł

Dom Dziecka w Kijaszkowie 685 223 zł - 163 318 zł 708 273 zł - 257 984 zł 641 000 zł - 135 900 zł

Pogotowie opiekuńcze w Chodzieży 515 394 zł - 142 682 zł 537 472 zł - 91 963 zł 508 000 zł - 28 042 zł

   Każda z ww. oraz pozostałych placówek czyni wiele starań o pozyskiwanie dodatkowych źródeł dochodów, z przeznaczeniem tych z wielkim trudem zdobytych środków coraz częściej na najbardziej podstawowe potrzeby, jak żywność i ubiór dla dzieci. Możliwości te są jednak już bardzo ograniczone. Pogębiająca się zapaść finansowa tych jednostek jest także upokarzająca dla ich dyrekcji i personelu, co nie jest bez znaczenia dla wysoko ograniczonego w chwili obecnej poczucia bezpieczeństwa wychowanków.

   W związku z powyższym pragnę zadać panu ministrowi następujące pytania:

   1. Czy podziela pan minister zawartą w interpelacji ocenę niezwykle trudnej sytuacji finansowej, w jakiej znalazły się obecnie placówki opiekuńczo-wychowawcze?

   2. Czy zdaniem pana ministra, wobec zgłaszanych braków na wyżywienie i dokonywanie najpotrzebniejszych zakupów, środki przeznaczane placówkom opiekuńczo-wychowawczym w całym kraju, a szczególnie tym działającym na terenie powiatów pilskiego, chodzieskiego, czarnkowsko-trzcianeckiego oraz złotowskiego na wydatki rzeczowe są wystarczające?

   3. Jak przy realnym spadku środków finansowych przeznaczanych na funkcjonowanie placówek opiekuńczo-wychowawczych ma wyglądać według Ministerstwa Edukacji Narodowej zagwarantowanie tym instytucjom realizacji podstawowych celów statutowych, do których zostały powołane?

   4. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje uzupełnienie tegorocznych niedoborów budżetowych placówkom opiekuńczo-wychowawczym w zakresie tego niezbędnie wymagającym - szczególnie na wyżywienie, ubiór i niezbędne zakupy materiałowe - a jeśli tak, to kiedy ma to nastąpić?

   Poseł Adam Stanisław Szejnfeld

   Piła, dnia 20 maja 1999 r.