Debaty sejmoweX Kadencja

Interpelacja w sprawie finansowania zadań z zakresu administracji rządowej

   Legnica, tak jak kilkadziesiąt innych miast, otrzymała w wyniku reformy administracji publicznej status miasta na prawach powiatu. Za tym idzie pakiet nowych zadań i kompetencji, które w znacznej części stanowią zadania z zakresu administracji rządowej. Koszty związane z realizacją tych zadań muszą być pokrywane w 100% przez zlecającego, tj. skarb państwa. Gwarantuje to ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000, gdzie w art. 52 ust. 1 zapisano: ˝powiat otrzymuje dotacje z budżetu państwa na realizację zadań przez powiatowe służby, inspekcje i straże oraz na zadania z zakresu administracji rządowej wykonywane przez powiat˝.

   Środków niezbędnych na funkcjonowanie administracji zespolonych na szczeblu powiatu brakuje od początku roku. Mając świadomość odpowiedzialności za funkcjonowanie administracji publicznej, władze samorządowe zmuszone są do zaciągania kredytów w bankach komercyjnych. Aby zabezpieczyć funkcjonowanie służb ochrony zdrowia i życia mieszkańców w dniu 12 sierpnia br. samorząd Legnicy przekazał ze środków pochodzących z kredytu komercyjnego kwotę 100 000 zł na potrzeby policji, a 65 000 zł na bieżące funkcjonowanie Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych w Legnicy.

   Niedobór środków we wspomnianych służbach, o czym wielokrotnie informowano ministra finansów i wojewodę dolnośląskiego, wynosi odpowiednio:

   1. Komenda Miejska Policji w Legnicy - wydatki rzeczowe - 1 349 000 zł.

   2. Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Legnicy:

   - wynagrodzenia z pochodnymi - 36 000 zł

   - wydatki rzeczowe - 141 000 zł

   razem - 177 000 zł.

   3. Komenda Państwowej Straży Pożarnej w Legnicy:

   - wynagrodzenia z pochodnymi - 20 000 zł

   - wydatki rzeczowe - 90 000 zł

   - świadczenia dla emerytów - 42 000 zł

   razem - 152 000 zł.

   Jak wynika z przedstawionego zestawienia, aby zapewnić niezbędne minimum na funkcjonowanie ww. służb potrzeba dodatkowo ok. 1 678 000 zł.

   Jak zatem rząd RP ma zamiar wywiązać się z ustawowych zobowiązań w stosunku do samorządów, by nie stać się grabarzem reformy przez siebie przygotowanej?

   Kolejnym problemem jest sposób, w jaki wojewoda dolnośląski przekazuje środki na funkcjonowanie przejętych przez miasto z dniem 1 stycznia br. placówek kultury.

   Po półrocznym oczekiwaniu na decyzję w zakresie przyznania środków finansowych na instytucje kultury do dnia dzisiejszego z należnej za 8 miesięcy br. kwoty 2 963 899 zł wojewoda dolnośląski przekazał jedynie kwotę 1 104 750 zł i to dopiero po pisemnych interwencjach u ministra finansów. Kto zatem zapłaci za odsetki od kredytu, którym przez wiele miesięcy finansowana jest ta działalność, bo wojewoda nie przekazuje bądź przekazuje z opóźnieniami i to w niepełnym wymiarze środki, do przekazywania których jest zobowiązany?

   Nie sposób także nie zapytać o finansowanie w sferze opieki społecznej. Jak można prowadzić domy pomocy społecznej, gdy na ich funkcjonowanie wojewoda dolnośląski ustala 15 marca br. dotację w wysokości 2 343 000 zł, a w dniu 9 sierpnia br. zmniejsza wielkość tej dotacji o kwotę 947 407 zł, tj. o ponad 40%?

   Proszę także o wyjaśnienie, dlaczego te same domy pomocy społecznej funkcjonujące przez długie lata w strukturze administracji rządowej mogły, aby funkcjonować, otrzymywać dwa razy więcej środków finansowych na utrzymanie, by nagle w przeddzień przejęcia ich przez samorządy MPiPS rozporządzeniem z dnia 29 grudnia 1998 r. oraz z dnia 17 maja 1999 r. zmienił zasady ich funkcjonowania, obniżając o połowę wielkości.

   Z tragiczną sytuacją finansową mamy do czynienia także w sferze oświaty. Ustalając wysokość subwencji oświatowej, nie wzięto pod uwagę realnych kosztów funkcjonowania placówek oświatowych, czego skutkiem w legnickich szkołach na ˝rzeczówkę˝ brakuje środków na kwotę 5 000 000 zł.

   Do dnia dzisiejszego nie przekazano należnych środków na sfinansowanie odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla emerytowanych nauczycieli i ich słusznych roszczeń!

   Mógłbym jeszcze wymienić wiele innych przykładów na brak finansowania przez rząd zadań zleconych, co jest ewidentnym naruszeniem ustawy.

   Proszę zatem o wyjaśnienie: Z jakich przyczyn nie wykonywane są ustawowe zobowiązania rządu w stosunku do samorządów? Dlaczego pan premier toleruje ten stan? Dlaczego idea samorządności sprowadzona została do roli petenta proszącego o należne środki urzędnika rządowego?

   Czy o to chodziło w tej reformie, by ˝kasa˝ pozostała do dyspozycji rządu, a odpowiedzialność po stronie samorządów?

   Jeśli tak, to rację mieli przeciwnicy tej reformy!

   Poseł Ryszard Zbrzyzny

   Lubin, dnia 20 września 1999 r.